Stanford Deneyi ve Modern Dünyanın Sansürcü Zihniyeti

Öğrencilerin gardiyan olduğu Stanford deneyi bir gerçeğin de altını çizer: Yetersiz, sağlıksız, algılara açık atamaların, yer göstermelerin, “Sen busun, sen bu ol,” demelerin… Özellikle deneyim ve liyakatten orayı edinmesi mümkün olmayanların davranış bozuklukları hep ortaya çıkar ve vardır, var olur. Eline sadece bir dütdüt makinası verip “Buradan girenlere bir bak, […]

Al Pacino’nun Kadın Kokusu ve “Büyüdük mü?” Sorusu

Al Pacino “Kadın Kokusu” filminde bağırıyordu: “Büyü artık! Devir dostuna ihanet etme, karını kandırma devri; anneni sadece anneler gününde arama devri.” Büyüdük mü? Dansı sırasındaki performansı, yıllar sonra rol arkadaşı tarafından sadece rol olarak değil; performansın büyüklüğü olarak da “muhteşem” diye tanımlanmıyordu. Benim aklım bir yandan o güzel filmde, bir […]

Kimlik Numarası Söyleyin

Arananlar listesinde yoksunuz. Biliyor; aranmayanlar listesinde başlarda. Nasıl adamın suratına çarpıveriyorlar; aranmıyorsun, oh ya, aranmıyorsunuz işte. Bilmek zorunda mıyım aranmadığımı? Sormuyor, biliyor aranmadığını. Oysa yanlış da olsa telefonun çalması; çalınca bir heyecan, “Acaba gerçekten komşuculuk oynasak…” Hani kapı varmış, duvar varmış, oyun oynansın diye serili kilim koskoca bir ev oluvermiş… […]

Dikensiz Gül Bahçesi ve Sürüye Uyma Telaşı

Bir başkasına benzemek hep ister insan; insan beraber olmaktan, yürümekten genelde hoşlanır, var hisseder kendini. Yaşamadıklarını sanki kendi yaşasa daha mutlu olacak gibi gelir; anlatılanları, başkalarının anlattıklarını hakikat zanneder, anlattıkları gibi yaşanmış diye düşünür. Çevrenin “dikensiz gül bahçesi” hissi hep vardır. Zaten tek dikenli olmak bir ortamda… Sanki başkaları gibi […]

Elinize Alın Kafanızı: Siz Kendiniz Olarak Kalabildiniz mi?

Başarılı bir hayat bile yaşamış olsak… Olmadı tabii; olsak bile bu geldiğimiz zamanın çok gerisinde bir yerlere ancak yerleşiriz. Çoğu kararı öğrenilmiş doğrularımızla biraz da gaddarca biz versek bile, bizim olmadıklarını şimdilerde büyüklerin kafamıza kakmaları benzeri… “O kadar da değil,” demeyin; şimdiki durumlarda ne kadar yumuşak görünse bile daha baskıcı, […]